این، چهارمین پست وبنوشت در یک دنبالۀ هفتبخشی است که موارد ادّعای اسناد قراردادی معیوب و ناقص را به بحث میگذارد.
متن زیر، ترجمه مستقیم است و لزوماً در محیط قراردادهای ایرانی، قابل إعمال نیست.
همانگونه که در پست دوّم در این دنباله بحث شد، ضمانت ضمنی کارفرما نسبت به ارائۀ مشخّصات و نقشههای صحیح و مناسب، بهخوبی در پروندۀ اسپیرین بیش از ۱۰۰ سال پیش مستقر شده است.(۱) بااینحال در شرایطی خاص، کارفرمایان میتوانند از اثر [دامنهدارِ] اسپیرین و تصمیمات مرتبط بواسطۀ تحمیل محدودیتهایی بر ضمانت ضمنی، اجتناب ورزد. دفاعیّات علیه اسپیرین در زیر فهرست شدهاند:
• سلب مسئولیتها/ فرض ریسک
• اطّلاعات ارائهشده توسّط کارفرما
• وظیفة پیمانکار نسبت به گزارش خطاها و ابهامات
• پیمانکار به خطاها و ابهامات در آمادهسازی پیشنهاد قیمت خود اتّکاء ننمود
• اتّکای غیرموجّه بر خطاها یا ابهامات واضح
• غیرعملیاتیبودن [از نظر] تجاری
• سکوت در مشخّصات
• پیمانکار در آمادهسازی مشخّصات مشارکت مینماید
• پیمانکار، روش خود را بکار میگیرد
• خطاهای جزئی
• پیمانکار نسبت به طرحها و مشخّصات دچار انحراف میشود
• پیمانکار از کار خود محافظت ننمود
چندین مثال از چنین موقعیّتهایی در ادامه میآید.
سلب مسئولیت/فرض ریسک
در شرایطی خاص، طرفین یک قرارداد میتوانند بر سر تخصیص ریسک خاصِّ شکست یا خطا، توافق کنند.
لذا، کارفرما میتواند از طریق عبارتی شفّاف، ازپیشتدویننشده [(تألیفی)]، مبرّاکننده، [از خود نسبت به] ضمانت معمولِ مشخّصات خود، سلب مسئولیت کند و ریسک مشخّصی را به پیمانکار تحمیل نماید. برای مثال، پیمانکار ممکن است با طرّاحی و احداث تأسیسات برای یک هدف و نتیجۀ خاص، موافقت نماید. در این مورد، پیمانکار نوعاً «ریسکهای موجود در إجرای قرارداد را میپذیرد و باید هرگونه جراحت یا عیبی را ترمیم نموده و بهبود دهد که پیش از اینکه کارِ تکمیلشده به طرف دیگر تحویل گردد، بهوقوع میپیوندد.»(۲) لذا پیمانکار، [و] نه کارفرما در قبال طرّاحی معیوب و محصول نامناسب، پاسخگوست.
اگر چنین سلب مسئولیتهایی، خیلی کلّی باشند، در اینصورت ممکن است لازمالإجراء تلقّی نشوند.(۳) به همین ترتیب، چنانچه سلب مسئولیتها بهوضوح به پیمانکار نسبت به مشکلات مشخّصی هشدار ندهد که میتوان با آنها مواجه شد، سلب مسئولیتها ممکن است لازمالإجراء نباشند. چنانچه پیمانکار، ضمیمهنمودنِ مقدار احتیاطی قیمت را در پیشنهاد قیمت خود مورد توجّه قرار داده باشد، سلب مسئولیتهای شفّاف و منصفانه میتواند لازمالإجراء باشد.(۴)
اطّلاعات ارائهشده توسّط کارفرما
کارفرما ممکن است اطّلاعاتی درخصوص شرایط خاک، گزارشها و آزمایشهای زیرسطحی و … را بدون هرگونه اظهارات مبتنی بر واقعیّت متقن، ارائه نماید. چنانچه یک پیمانکار متعارف به همان ترتیب آن [اطّلاعات] را تدبیر نموده و در آمادهسازی پیشنهاد قیمت خود مجبور به اتّکاء بر آنها باشد، آنگاه آن [اطّلاعات] تحت عنوان مبتنی بر واقعیّت، تدبیر میشوند. بهمنظور بازیابی خسارات، پیمانکار باید نشان دهد که هیچگونه دسترسی عملیای به دادههای زیربنایی نداشته، نمیتواند بهطورمستقل چنین دادههایی را اعتبارسنجی کند، در مورد اینکه اطّلاعات، قابل اتّکاء نبودند هشدار دریافت نکرده بود، و [به او] توصیه نشده بود که اعتبارسنجی مستقلی را انجام دهد.
لذا اگر پیمانکار، تحقیق متعارفی در کارگاه (۵) را انجام نداده باشد یا در پی اطّلاعاتی نباشد که برای یک پیمانکار باتجربه (۶) دانسته بوده یا میبایست دانسته باشد، ممکن است که پیمانکار مستحقّ بازیابی هزینههای افزایشیافتۀ خود نباشد، حتّی اگر طرحها و مشخّصات، معیوب باشند. بعضی دادگاهها چنین سلب مسئولیتهایی را لازمالإجراء دانسته (۷)، ادّعای پیمانکار را ممتنع نمودهاند و دیگر [دادگاهها] چنین بندهای مبرّاکنندهای را منع نمودهاند.(۸)
وظیفۀ پیمانکار نسبت به گزارش خطاها و ابهامات
پیمانکار ممکن است از نظر قراردادی نسبت به گزارش خطاها یا ابهامات در مشخّصات و نقشهها مکلّف باشد.(۹) اگر چنین الزامی وجود داشته باشد، قصور پیمانکار در هشدار به کارفرما درخصوص مشکلات طرّاحی پیش از ادامۀ کار ممکن است هرگونه ادّعا برای هزینههای افزایشیافته را منع نماید، اگر پیمانکار کار را ادامه داده و سپس در آینده ناگزیر به ایجاد تغییراتی برای تصحیح آن باشد.(۱۰)
پیمانکار بر خطاها یا ابهامات در آمادهسازی پیشنهاد قیمت خود اتّکاء ننموده است
پیمانکار ممکن است نیاز به اثبات این داشته باشد که هزینههای برآورد پیشنهاد قیمت او مبتنی بر تفسیرهای وی از مشخّصات و نقشههایی بوده که در آینده مشخّص شده که واجد خطاهایی است که سبب شده تا پیمانکار، کار اضافیای را إجراء نماید.
اتّکای غیرموجّه بر خطاها یا ابهامات واضح
نوعاً پیمانکار میتواند خسارات خود بهسبب خطاها یا ابهامات نهفته یا پوشیده را، بازیابی نماید. بااینحال چنانچه خطاها یا ابهامات، آشکار یا واضح باشند، پیمانکار نمیتواند هزینههای اضافی خود را بازیابی کند، اگر هیچ توضیحی پیش از ابلاغ قرارداد نخواسته باشد.(۱۱) اگر پیمانکار خطاها یا ابهامات واضح را میدانست یا باید [از آنها] آگاه میبود، باید به کارفرما اخطار میداد یا استثنائات را در پیشنهاد قیمت خود بیان میکرد. درغیر اینصورت، ممکن است پیمانکار نتواند هزینههای افزایشیافتۀ خود در نتیجۀ یک خطا را بازیابی نماید.(۱۲)
پیمانکار در آمادهسازی پیشنهاد قیمت خود، مکلّف به انجام یک تحقیق متعارف و کامل از کارگاه است. اگر بازدید از کارگاه، مشکلات را واضح نموده باشد، پیمانکار نمیتواند در آینده شکایت کند از اینکه بواسطۀ مشخّصات گمراه شده است.
غیرعملیاتیبودن [از نظر] تجاری
اگرچه کارفرما میتواند روش إجرای قرارداد را معلوم نماید، [لیکن] ضمانتی ضمنی [مبنی بر این]که پیمانکار میتواند روش را بدون دشواری إجراء کند، ایجاد نکرده است. کارفرما صرفاً ضمانت میکند که إجراء برای یک پیمانکار متعارفِ باتجربه، میسّر است. ادّعای پیمانکار برای غیرعملیاتیبودن [از نظر] تجاری، معمولاً موفقیتآمیز است، تنها اگرعملکرد با هزینۀ نامتعارفگونۀ اضافیای حاصل شده باشد.(۱۳)
سکوت در مشخّصات
مادامیکه [از ارائۀ] دادهها یا موضوعات اساسی خودداری نشده باشد، کارفرما میتواند هرگونه ارجاع به شرط یا الزام مربوط به یک روش احداث خاص را بهطور کامل از مشخّصات حذف کند.(۱۴) آنگاه پیمانکار باید استنتاجهای خود را انجام دهد، شرایط فیزیکی را تعیین کند و روشهای احداث خود را تدبیر کند. در این مورد، اگر هزینۀ کار پیمانکار بیشتر از [میزان] پیشبینیشده باشد، کارفرما نوعاً در مقابل مسئولیت، حمایت میشود.
پیمانکار در آمادهسازی مشخّصات، مشارکت میکند
پیمانکار ممکن است قادر به بازیابی در ازاء عیوب در نقشهها و مشخّصات نباشد، اگر وی چنین اسنادی را تهیّه کرده (۱۵) یا در تهیّۀ آنها کمک کرده باشد یا اضافات یا جایگزینیهایی را که در نهایت در قرارداد درج شده بودند را پیشنهاد داده باشد.
پیمانکار، روش خود را بکار میگیرد
چنانچه پیمانکار گزینة انتخاب روش احداث را در اختیار داشته باشد، لیکن کارفرما استفاده از روش منتخب را منع نماید، پیمانکار ممکن است قادر به بازیابی خسارات خود باشد. هرچند اگر روشی توصیه شده باشد و پیمانکار توصیۀ کارفرما را نادیده گرفته و بهجایآن، روش خود را مورد استفاده قرار دهد، پیمانکار ممکن است قادر به بازیابی هزینههای افزایشیافتۀ خود نباشد. بعضی قراردادها، حقّ تغییرِ «روش، اسلوب یا توالی إجرای کار» را به کارفرما میدهند. کارفرما باید آگاه باشد که چنین تغییراتی میتواند هزینه یا زمان إجرای پیمانکار را افزایش داده و پیمانکار میتواند [جبرانِ] هزینهها یا زمان اضافی برای این نوع تغییر را درخواست نماید.
خطاهای جزئی
اغلب احکام چنین بیان کردهاند که درنظرگرفتن کارفرمایان در [حدّ] استانداردِ کمال مطلق، غیر واقعی است؛ [و] پیمانکاران باتجربه باید [مقداری] احتیاط را برای خطاهای جزئی در پیشنهاد قیمت خود لحاظ نمایند.(۱۶) چنانچه مشکلات پیمانکار صرفاً بواسطة عدمصحّتها یا اختلافات جزئی در نقشهها و مشخّصات ایجاد شدهاند، چنین مشکلاتی باید معمولاً از طریق بند تغییرات، رسیدگی شوند.
راهکار چالش حقوقی خود را از ما بخواهید
پیمانکار نسبت به طرحها و مشخّصات دچار انحراف میشود
چنانچه پیمانکار از طرحها و مشخّصات کارفرما منحرف شده باشد، ممکن است قادر به بازیابی هزینههای افزایشیافتۀ خود بهعنوان نتیجۀ خطاها یا ابهامات در آن طرحها و مشخّصات نباشد.(۱۷) حتّی اگر طرحها و مشخّصات کارفرما بهوضوح معیوب باشند، چنانچه پیمانکار نسبت به آنها دچار انحراف گردد، آنگاه دادگاهها ممکن است حکم کنند که پیمانکار ریسک انجراف از طرحها را پذیرفته و مناسببودن نتیجه را تضمین مینماید.
برای مثال، دادگاه، خلعِید پیمانکار را پس از نصب دال کفی که بهطور قابل توجّهی ترک خورده بود، تأیید نمود. حتی بااینکه دادگاه پی برد که مشخّصات دولت معیوب بوده، دریافت که پیمانکار مستحقّ هرگونه جبران نیست، زیرا وی فولاد تقویتکننده را زیرِ دال نصب کرد، بهجای داخل آن، آنگونه که در مشخّصات درخواست شده بود.(۱۸)
پیمانکار از کار خود محافظت ننمود
ضمانت ضمنی کارفرما معمولاً مناسببودنِ نقشهها و مشخّصات را بهمنظور حصول اطمینان از یکپارچگی ساختاری کار تکمیلشده، پوشش میدهد. پیمانکار از پاسخگویی خود در قبال إجرای روشهای مناسب برای حفاظت از کار نیمهتمام خود در برابر خرابی یا فروپاشی، معاف نمیباشد. بااینحال، چنانچه کارفرما روشهای مشخّصی را برای پشتیبانی و حفاظت موقّت تعیین کند و ثابت شود که این روشها ناکارآمد هستند، پیمانکار ممکن است قادر به بازیابی خسارات خود باشد.
[2] . به Friederick v. Redwood County, 190 N.W. 801, 802 (Minn. 1922); see also McCree Co. v. State, 91 N.W.2d (Minn. 1958); Interstate Contracting Corp. v. City of Dallas, 407 F.3d 708, 2005 U.S. App. LEXIS 6981 (5th Cir. 2005) رجوع کنید.
[3] . برای مثال به Woodcrest Const. Co. v. U.S., 408 F.2d 395 (Ct. Cl. 1969) رجوع کنید.
[4] . برای مثال به Flippin Materials Co. v. United States, 312 F.2d 408 (160 Ct. Cl. 1963) رجوع کنید.
[5] . برای مثال به Flippin Materials Co. v. United States, 312 F.2d 408 (160 Ct. Cl. 1963) رجوع کنید.
[6] . برای مثال به Hardwick Bros. Co. v. United States, 36 Fed. Cl. 347, (1996); J.F. Shea v. United States, 4 Cl. Ct. 46 (1983) رجوع کنید.
[7] . برای مثال به Wiechmann Eng’rs v. State Dep’t of Pub. Works, 31 Cal App. 3d 741, 107 Cal. Rptr. 529 (1973); Cook v. Oklahoma Bd. Of Pub. Affairs, 736 P2d 140 (Okla 1897) رجوع کنید.
[8] . برای مثال به Stenerson v. City of Kalispell, 193 Mont. 8, 629 P.2d 773 (1981); Jack B. Parson Constr. Co. v. State, 725 P.2d 614 (Utah 1986) رجوع کنید.
[9] . به AIA document A201 (1997), Section 3.2.1. رجوع کنید.
[10] . برای مثال به Bethesda Lutheran Church v. Twin City Constr. Co., 356 N.W.2d 344 (Minn. Ct. App. 1984); Buchman Plumbing Co. v. Regents of the Univ. of Minn., 298 Minn. 328, 215 N.W.2d 479 (1974) رجوع کنید.
[11] . به Allied Contractors, Inc. v. United States, 254 U.S. 83 (1920); Fortec Constructors v. United States, 760 F.2d 1288 (Fed. Cir. 1985); L. W. Foster Sportswear Co. v. United States, 405 F.2d 1285 (Ct. Cl. 1969); NVT Techs., Inc. v. United States, 370 F.3d 1153 (Fed Cir 2004); H&M Moving Inc. v. United States, 499 F.2d 660 (Ct. Cl. 1974); Travelers Casualty & Surety of America v. United States, 74 Fed. Cl. 75 2006 U.S. Claims LEXIS 359 (Fed. Cl. 2006) رجوع کنید.
[12] . برای مثال به Unicorn Mgmt. Corp. v. United States, 375 F.2d 804 (Ct. Cl. 1967) رجوع کنید.
[13] . برای مثال به Intercontinental Mfg. Co. Inc. v United States, 4 Cl. Ct. 591 (1984) رجوع کنید.
[14] . برای مثال به Helene Curtis Industries, Inc. v. United States, 312 F.2d 774 (Ct. Cl. 1963) رجوع کنید.
[15] . برای مثال به Mobile Hous. Env’t v. Barton and Barton, 432 F. Supp. 1342 (D. Colo. 1977) رجوع کنید.
[16] . برای مثال به Wells Bros. Co. v. United States, 254 U.S. 83 (1920) رجوع کنید.
[17] . برای مثال به Al Johnson Construction Co. v. United States, 854 F.2d 467 (Fed. Cir. 1988); W.H. Lyman Constr. Co. v. Village of Gurnee, 475 N.E.2d 273 (111. App. Ct. 1985); Appeal of DeLaval Turbine, Inc., ASBCA No. 21,797, 78-2 BCA (CCH) ¶ 13,521 (Oct. 27, 1978) رجوع کنید.
[18] . به Mega Construction Co. v. United States, 29 Fed. Cl. 396 رجوع کنید.
مطالب مرتبط
اقتباس از نوشتهای از ریچارد.جی.لانگ
